Кога детето започнува да учи нешто ново – музички инструмент, спорт, уметност или било која нова вештина – родителската реакција игра клучна улога во тоа дали детето ќе развие самодоверба или страв од неуспех.
Многу конфликти во семејствата не настануваат поради самата активност, туку поради различните очекувања на родителите и начинот на комуникација.
Подолу е психолошката динамика која често се случува.
1. Кога родителите го мерат напредокот само со резултат
Многу родители несвесно очекуваат видлив резултат веднаш.
На пример: ако детето оди на час по музика, очекуваат веднаш да може да свири нешто.
Но учењето на нова вештина има природен процес:
слушање
разбирање
повторување
вежбање
постепено совладување
Првите часови често се фокусирани на чувство за ритам, слушање и запознавање со инструментот, а не на совршено свирење.
Кога родителот го игнорира процесот и бара резултат, детето почнува да чувствува дека ништо што прави не е доволно добро.
2. Разликата помеѓу поддршка и притисок
Поддршката звучи вака:
„Убаво што пробуваш.“
„Ќе научиш со време.“
„Важно е да уживаш.“
Притисокот звучи вака:
„Ајде покажи што знаеш.“
„Нели те научија ништо?“
„За ова плаќаме?“
Разликата е огромна.
Поддршката гради самодоверба,
притисокот гради срам и страв од грешка.
3. Како пасивно-агресивната комуникација влијае на децата
Понекогаш критиката не е директна, туку доаѓа во форма на:
саркастични коментари
разочаран тон
споредување
потценување
Ова е форма на пасивно-агресивна комуникација.
За возрасен човек тоа може да изгледа како мала забелешка, но за дете тоа се доживува како:
„Не сум доволно добар.“
„Го разочарав родителот.“
„Подобро е да не пробувам.“
Резултатот често е повлекување и избегнување.
4. Зошто чувствителните деца реагираат посилно
Некои деца се природно емоционално чувствителни.
Тие:
посилно ги чувствуваат реакциите на околината
повеќе размислуваат за зборовите на родителите
полесно доживуваат срам или стрес
Тоа не значи дека се слаби.
Тоа значи дека имаат висока емоционална перцепција.
Таквите деца особено имаат потреба од:
мирен тон
трпение
чувство дека сме на нивна страна.
5. Што се случува кога детето почувствува критика
Кога детето почувствува дека родителот не е задоволен, телото реагира со стресна реакција.
Може да се појави:
напнатост
збунетост
избегнување
повлекување во својата соба
тишина
Ова не е непослушност.
Тоа е начин на нервниот систем да се заштити.
6. Важноста на „сигурниот родител“
Во многу семејства постои еден родител кој станува емоционално сигурно место за детето.
Тоа е личноста која:
слуша без осуда
смирува
не бара веднаш резултат
дозволува грешки
Психолошките истражувања покажуваат дека само еден сигурен возрасен е доволен за детето да развие стабилна самодоверба.
Децата не престануваат да се трудат затоа што се мрзеливи.
Тие престануваат да се трудат кога:
чувствуваат дека се постојано оценувани
мислат дека не се доволно добри
се плашат од разочарување.
Најголемиот подарок што родител може да му го даде на детето не е совршен резултат.
Тоа е чувството дека може да пробува без страв.
Затоа што самодовербата не се гради со критика.
Самодовербата се гради со безбедност, трпение и поддршка.
