Категорија: Моменти на будност

Во моменти на внатрешна напнатост, анксиозност или ментален хаос, најчесто се обидуваме да „размислиме решение“.
Но токму тогаш умот е преоптоварен, а телото – заборавено.
Старите луѓе го знаеле тоа.
Една едноставна реченица ја содржи суштината:
умот мора да се врати во телото.

Кога си само во главата – си во анксиозност

Додека мислите се вртат без престан, човек го губи чувството на контрола.
Телото е отсутно, а реалноста далечна.
Затоа приземјувањето не се постигнува со објаснувања, туку со допир, напор и сензација.
Не се работи за чистење подови, готвење или одење.
Се работи за тоа што тие активности го прават со нервниот систем.
Кога рацете работат, умот попушта.

Три ноќи за една одлука

Во состојба на емоционален набој, одлуките ретко се мудри.
Првата ноќ зборуваат чувствата.
Втората – стравовите.
Дури третата ноќ, кога телото се смирува, почнува да зборува разумот.
Ова не е одложување, туку психолошка хигиена.
Прашањето не е колку пати сме зажалиле што сме чекале,
туку колку често сме зажалиле што сме реагирале пребрзо.

Телото знае како да нè „вклучи“

Понекогаш умот е вкочанет, а човек се чувствува отсечен.
Тогаш не е потребна драма, туку сигнал за будење.
Ладна вода на нозете, на пример, е едноставен начин телото да се врати во контакт со реалноста.
Не како шок, туку како потсетник:
јас сум тука.
Телото се буди, умот се стабилизира.

Зошто готвењето смирува повеќе од многу техники

Звукот, мирисот и топлината се сигнали на безбедност за мозокот.
Тие му кажуваат:
има контрола, има живот, има ред.
Затоа понекогаш готвењето, печењето или пржењето во тава има подлабок ефект од формалните техники за смирување.
Особено во денови кога се чини дека сè се распаѓа.

Движењето како начин да се процесира лутината

Лутината не е проблем сама по себе.
Проблем е кога останува заробена.
Движењето – особено одењето без цел и без телефон – ѝ дава излез.
Не бегство од проблемите, туку нивно носење со себе додека телото ја прави својата работа.
Лутината е енергија.
Кога се движи, таа не уништува.

Мудроста на постарите не е романтика.
Таа е практична психологија.
Кога ништо не помага, телото знае.
А кога телото ќе се врати во рамнотежа,
умот престанува да се бори и почнува да разбира.
Понекогаш најдлабокото решение е и наједноставното:
да се вратиш тука и сега.

Постои тип на личност што на прв поглед делува стабилно, функционално и присутно, но во суштина останува емоционално недостапен.
Овие луѓе не се нужно конфликтни, ниту отворено токсични. Напротив – често се доживуваат како „мирни“, „разумни“ или „такви какви што се“.
Но со тек на времето станува јасно дека не станува збор за фаза, туку за длабоко вкоренет психолошки образец.

Емоционалната недостапност како одбранбен систем

Емоционално недостапната личност не е без чувства.
Проблемот не е во отсуство на емоции, туку во неспособноста да се толерира емоционална изложеност.
Кај ваквите луѓе:
емоцијата се доживува како закана,
блискоста како губење контрола,
ранливоста како слабост.
Затоа тие развиваат систем на избегнување кој им овозможува психолошко преживување.

Како се манифестира емоционалната недостапност

Во секојдневните односи, овој тип личност најчесто:
избегнува разговори за чувства,
се повлекува кога односот станува подлабок,
менува тема или се „враќа во рутина“,
реагира со молк, ладнотија или пасивна дистанца.
Овие реакции не се случајни.
Тие се автоматски одбрани кои ја спречуваат емоционалната активација.

Контролата како замена за блискост

Кога некој нема развиени алатки за емоционална регулација,
контролата станува начин на стабилизација.
Контролата ретко е отворена. Почесто се јавува како:
рационализација,
минимизирање на проблемот,
премолчување,
однесување „како ништо да не се случило“.
Ова создава привиден мир, но во суштина значи потиснување на односот.

Зошто овие личности ретко се менуваат

Промената бара:
саморефлексија,
толеранција на непријатност,
способност да се издржи срам, вина или несигурност.
Кај емоционално недостапните личности:
увидот се доживува како напад,
разговорот како закана,
одговорноста како губење на стабилност.
Затоа тие не негираат гласно.
Тие се повлекуваат и се исклучуваат.
Со тек на времето, овој механизам станува сè поцврст, а флексибилноста се намалува.

Односите со емоционално недостапни луѓе

Во блиските односи најчесто се создава асиметрија:
едната страна чувствува, отвора и бара поврзување,
другата функционира, организира и одржува структура.
Ова не е баланс.
Ова е емоционална нерамнотежа.
Едниот партнер носи релација, другиот – дистанца.

Како изгледа „љубовта“ кај емоционално недостапните личности

Приврзаност може да постои, но таа ретко се изразува преку:
емпатија,
емоционална присутност,
вистинска ранливост.
Наместо тоа, љубовта се манифестира:
декларативно,
преку улоги,
преку одговорност, не преку контакт.
Зборовите можат да бидат присутни.
Однесувањето – ретко ја следи нивната длабочина.

Дистанцата како психолошки здрава позиција

Кога станува јасно дека:
нема простор за дијалог,
нема капацитет за промена,
нема толеранција за емоционална реалност,
тогаш дистанцата не е одбивање,
туку реалистично прифаќање.
Да се сака одалеку не значи да се мрази.
Значи да се препознаат ограничувањата – и туѓи, и сопствени.

Емоционално недостапните личности не се менуваат затоа што:
нивната стабилност е изградена врз избегнување,
промената би значела распаѓање на внатрешниот систем,
а тоа е нешто што тие не можат да го поднесат.
Разбирањето на ова не носи утеха.
Носи јасност.
А јасноста е основа за психолошка заштита.

Понекогаш доаѓа тивко.
Не боли, ама тежи.
Не плаче, ама притиска.
Не вика, ама шепоти: нешто не е во ред.

Понекогаш не знам дали е телото уморно,
или душата,
или само светот премногу гласен.
Тогаш не барам причини.
Не се поправам.
Само застанувам –
и го правам мојот обред за непријатност.

ОБРЕД

1. Застанувам.

Го пуштам сè што тежи – мисли, грижи, очекувања.
Останувам само јас и мојот здив.

2. Вдишувам.

Длабоко, полека, низ носот.
Како да го повикувам мирот во себе.
Издишувам преку устата –
како да го пуштам она што не е мое.

3. Го допирам своето срце.

Со дланка, без зборови.
Да се потсетам дека сè уште чука.

4. Си велам:

„Не морам да бидам совршена.
Морам да бидам вистинска.“

5. Правам нешто мало што ме разгалува.

Чаша вода.
Свеќа.
Поглед низ прозорецот.
Само нешто што ми го враќа здивот.

Нарцисите не ги уништуваат секогаш своите жртви —
понекогаш во нив го будат посилниот дел од нивната душа.
Ако ги препознаваш овие знаци — веќе си преобразена.

Лесно ги препознаваш токсичните однесувања кај другите.
Имаш радар за неискрени луѓе.
Лесно го препознаваш површниот шарм.

Твојата емоционална благосостојба сега е еден од твоите највисоки приоритети.
Сега му даваш предност на времето поминато со семејството и пријателите.
Се чувствуваш посилна од кога било претходно.
Се чувствуваш помудра од порано.

Стана добра во поставување и одржување на граници.
На своите инстинкти им веруваш повеќе од кога било.
Не бараш повеќе потврда од другите.
Со конфликтите се справуваш со самодоверба.

Затоа што се врати кај себе.
И таму, каде што си денес —
си доказ дека не те скршија.
Туку те разбудија.

Сите ние минуваме низ предизвици, низ потешкотии, низ моменти што ни ја стегаат душата и нè тераат да се запрашаме колку уште можеме.
Но вистината е, дека од сè што ни се случило непријатно – може да се роди нешто подобро.

Д-р Рамони еднаш рече дека поважна од физичката флексибилност е менталната – способноста да се прилагодиме на новонастаната ситуација,
да дишеме во хаосот
и да се свиткаме – без да се скршиме.

Минатото не постои – живее само во нашите сеќавања.

Иднината е далечна, нејасна и апстрактна, секогаш подложна на промена.

Единственото што навистина постои е сегашниот момент. Овој здив. Ова чувство. Оваа одлука.

И токму тука се крие нашата вистинска сила.
Секогаш постои избор:
дали ќе останеме заглавени во болката,
во неправдите и разочарувањата,

или ќе избереме да се издигнеме над сето тоа
и да го претвориме во огнено гориво за раст.

Одговорноста е на нас –
не како товар,
туку како моќ што долго сме ја заборавале.

Сподели ја оваа објава ако ти треба потсетник
дека силата е во тебе.